Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın, ABD eski Başkanı Donald Trump'ın Ankara'da düzenlenecek NATO zirvesine katılımıyla ilgili yaptığı açıklamalar, siyasi ve diplomatik çevrelerde tartışma yarattı. Fidan, Trump'ın zirveye "Cumhurbaşkanı Erdoğan davet ettiği için" katılacağını belirtirken, Trump'ın daha önceki sözlerinin tamamını aktarmaması dikkat çekti. Bu durum, özellikle İstanbul ve bölge gündeminde uluslararası ilişkiler bağlamında önemli bir yer tutuyor.
Fidan'ın Trump'ın Sözlerine Yorumu
Dışişleri Bakanı Fidan, önceki akşam CNN Türk yayınında yaptığı konuşmada, Trump'ın 25 Haziran'da NATO Genel Sekreteri Mark Rutte'yi Beyaz Saray'da kabulü sırasında sarf ettiği sözlere atıfta bulundu. Fidan, “Amerikan yönetimi, başta Sayın Trump ve diğer yetkililer olmak üzere, Sayın Trump’ın, dolayısıyla ABD’nin NATO zirvesine katılacağını teyit ettiler. Arkasına da ‘Sayın Trump buna katılıyor çünkü davet eden Sayın Erdoğan. Davet eden Erdoğan olmasaydı buna katılmayacaktı’ diye eklediler” ifadelerini kullandı. Program sunucusu Hande Fırat'ın "Yani Erdoğan aramasa Trump gelmeyecek miydi?" sorusuna ise Fidan, "Beyan bu… Türkiye’de olmasa ve ev sahibi cumhurbaşkanımız olmasa… Bunu kendisi beyan ettiği için söylüyorum" şeklinde yanıt verdi.
Trump'ın Açıklamasındaki "Rutte" Detayı
Ancak, Fidan'ın işaret ettiği Trump'ın sözlerinin devamında önemli bir detay bulunuyordu. Trump, 25 Haziran'daki açıklamasında, "Etkinlik Türkiye’de, Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından düzenleniyor olmasaydı, sanırım gitmezdim" dedikten sonra, Rutte'nin "Benim için de giderdin" demesi üzerine "Haklısın, evet" yanıtını vermişti. Trump, sözlerinin devamında "Son iki ayda bazı ülkelerle yaşadıklarımıza baktığımızda, (onların liderleri için) gitmezdim. Ama muhtemelen haklısın, senin (Rutte) için giderdim. Fakat pek çoğu için gitmezdim" demişti. Trump, konuşmasını "O (Erdoğan) beni aradı, ‘Lütfen, bu etkinlik Türkiye’de. Senin de orada olman lazım. ABD orada olmalı’ dedi. Ben de Cumhurbaşkanı Erdoğan’a saygımdan ötürü oraya gidiyorum" cümleleriyle tamamlamıştı. Dışişleri Bakanı Fidan'ın konuşmasında bu "Rutte için de giderdim" kısmına değinmemesi dikkat çekti.
Trump'ın NATO Zirvelerine Katılım Geçmişi
Dışişleri Bakanı Fidan'ın açıklamalarının aksine, Donald Trump'ın ABD Başkanı olduğu dönemde tüm NATO zirvelerine katıldığı kayıtlara geçti. Trump, 2017'deki ilk döneminden itibaren NATO'yu sert bir şekilde eleştirmesine rağmen, 2017 ve 2018'de Brüksel'de, 2019'da ise Londra'da düzenlenen zirvelere iştirak etti. 2020 yılında pandemi nedeniyle zirve düzenlenmezken, 2021'in başında başkanlık görevi sona erdi. Geçen yıl Lahey'de düzenlenen zirveye de katılan Trump, 2025'te yeniden göreve başlamıştı. Bu bilgiler, Fidan'ın yorumlarının daha geniş bir perspektiften değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koyuyor.
