Aile yükümlülüğünü ihlal edenlere hapis cezası artırıldı

Resmi Gazete'de yayımlanan Çocuk Koruma Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun uyarınca, ateşli silahın ihmal sonucu çocuk tarafından ele geçirilmesine neden olan kişilere 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası verilecek. TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilen düzenleme, adli süreçteki çocukların korunması ve aile yükümlülüklerinin yerine getirilmesi amacıyla kritik değişiklikler içeriyor.

Ateşli Silah ve Bıçak Kullanımında Yeni Yaptırımlar

Yeni düzenlemeye göre, Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun kapsamında yeni bir madde ihdas edildi. Ateşli silahın dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı şekilde muhafaza edilmesi sebebiyle çocuk tarafından ele geçirilmesine yol açan kişi, daha ağır bir suç oluşturmadığı takdirde 1 yıldan 3 yıla kadar hapisle cezalandırılacak. Ayrıca, amaç dışı bıçak taşıma başlığıyla eklenen hükme göre; ruhsatlı yerler dışında her türlü kesici ve delici aletin satışı ve sergilenmesi yasaklanıyor. Bu kurala uymayanlara 5 bin lira, vahim durumlarda ise 10 bin lira idari para cezası uygulanacak. Söz konusu bıçak yasağı 1 Aralık 2026 tarihinde yürürlüğe girecek.

Çocukların Ceza Sorumluluğu ve İnfaz Süreci Nasıl Olacak?

Türk Ceza Kanunu'nda yapılan değişiklikle, işlediği fiilin hukuki anlamını algılayamayan 12-15 yaş grubu çocuklar hakkında ceza sorumluluğu olmayacak ancak çocuklara özgü güvenlik tedbirlerine hükmedilecek. Bu gruptaki çocuklar için yargılama sonucunda suçun niteliğine göre ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası gerektiren durumlarda 13 yıldan 18 yıla, müebbet hapis durumunda ise 10 yıldan 12 yıla kadar hapis cezası verilebilecek; ancak bu ceza 9 yılı geçemeyecek. 15-18 yaş grubundaki çocuklar için ise ağırlaştırılmış müebbet suçlarında 19 yıldan 27 yıla, müebbet hapis durumunda 15 yıldan 18 yıla kadar cezalar öngörülürken, bu gruptaki çocuklara belirli ağır suçlarda yaş indirimi uygulanmayabilecek.

Çocuk hükümlülerin infaz sürecinde ise önemli bir değişiklik yapıldı. Çocuklar artık doğrudan çocuk kapalı ceza infaz kurumlarında infaza başlayacak; iyi halli oldukları tespit edilirse eğitimevlerine geçişleri yapılacak. Kasıtlı suçlardan toplam 3 yıl veya daha az, taksirli suçlardan ise 5 yıl veya daha az hapis cezası alanlar doğrudan çocuk eğitimevlerinde infaz edilecek.

Aile Yükümlülüklerinin İhlaline Ağır Cezalar

Kanun, aile kurumunu korumak amacıyla bazı suçların cezalarını artırdı. Aile hukukundan doğan bakım ve eğitim yükümlülüğünü yerine getirmeyenler için öngörülen hapis cezası 3 aydan 2 yıla çıkarıldı. Hamile eşini veya partnerini çaresiz durumda terk edenlere verilen ceza sınırı ise 6 aydan 2 yıla yükseltildi. Ayrıca, uyuşturucu veya ihmal nedeniyle çocuğun sağlığını tehlikeye atan ebeverelere yönelik hapis cezası sınırı 3 aydan 1 yıla kadar artırıldı.

İstanbul ve çevresindeki büyükşehirlerde artan sosyal risklere karşı, bu düzenlemeler yerel düzeyde kolluk kuvvetlerinin ve Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı birimlerinin denetimlerini sıkılaştırmasını gerektirecek.

Adli Süreçteki Çocuklar İçin Yeni Tedbirler

Kanunla birlikte "suça sürüklenen" ibaresi yerine "adli süreçteki" ifadesi getirildi. Bu çocuklar için dijital risklerden korunma, sosyal ve toplumsal hizmetler, kitap ve kütüphane kullanımı gibi yeni yönlendirme tedbirleri ihdas edildi. Örneğin; dijital risklerden korunma kapsamında, çocukların kullandığı cihazlar Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından 3 aydan 2 yıla kadar takip edilebilecek.