AİHM'den Türkiye verileri: 74 kararın 6/9'unda hak ihlali var
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), Türkiye'ye yönelik başvuru ve hak ihlali verilerini paylaştı; mahkeme önünde sonuçlandırılmayı bekleyen her 10 başvurudan 4'ünün Türkiye hakkında olduğu açıklandı. AİHM tarafından Cumhuriyet gazetesine iletilen verilere göre, Türkiye hem incelenen başvurularda hem de bekleyen dosya sayısında Avrupa ülkeleri arasında ilk sırada yer alıyor.
AİHM 2025 yılı kararlarında ihlalleri raporladı
AİHM verilerine göre, 2025 yılında Türkiye hakkında yapılan toplam 9 bin 865 başvuru sonuçlandırıldı. Bu başvuruların 6 bin 302'si kabul edilemez bulunurken veya dava listesinden düşürüldü. Geriye kalan 3 bin 563 başvuru hakkında ise hüküm kuruldu. Birden fazla başvurunun birlikte incelenmesiyle oluşan 74 kararın 66'sında en az bir hak ihlali tespit edildi. Bu kararlar toplamda 3 bin 552 başvuruyu kapsıyor.
En çok hangi haklar ihlal edildi?
Türkiye hakkındaki ihlal istatistiklerinde en yüksek oran adil yargılanma hakkında görüldü. Mahkeme, 24 kararda adil yargılıanma hakkının, 21 kararda ise kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkının ihlal edildiğine hükmetti. Diğer ihlaller ise şu şekilde sıralandı:
- Yargılamaların uzunluğu ve etkili başvuru hakkı: 8 karar
- Ayrımcılık yasağı: 5 karar
- İfade özgürlüğü: 3 karar
- Mülkiyet hakkı: 2 karar
- Sözleşme'nin diğer maddeleri: 2 karar
Bekleyen başvuruların yüzde 40'ı Türkiye kaynaklı
30 Haziran 2026 tarihli güncel verilere göre, AİHM önünde sonuçlandırılmayı bekleyen toplam 56 bin 500 başvurunun 22 bin 600'ü Türkiye hakkında. Bu rakam, Türkiye'nin bekleme listesindeki payının yüzde 40 olduğunu gösteriyor. Türkiye'yi 6 bin 650 başvuru ve yüzde 11,8 payla Rusya takip ederken; Polonya 3 bin 700 (yüzde 6,5), Ukrayna 3 bin 400 (yüzde 6) ve İtalya 2 bin 800 (yüzde 5) ile listede yer aldı. Türkiye'deki bekleyen dosya sayısı, ikinci sıradaki Rusya'nın yaklaşık 3,4 katı düzeyinde bulunuyor.
Türkiye hakkındaki bekleyen dosyaların yaklaşık yüzde 85'i, 15 Temmuz 2016 tarihinden sonra ilan edilen olağanüstü hal (OHAL) süreçlerinden kaynaklanıyor. Bu dosyalar; tutuklamaların hukuka uygunluğu, kötü muamele iddiaları, kamu görevinden ihraçlar, tutukluluk koşulları ve mülkiyet meseleleri gibi konuları içeriyor. İstanbul merkezli hukuk çevrelerini yakından ilgilendiren bu veriler, bölgedeki yargısal süreçlerin yoğunluğunu da gözler önüne seriyor.
Yazar
Ceren Sezer, İstanbul adliye, emniyet ve spor kaynaklarının deneyimli ismi. Asayiş haberlerinden yerel sporun perde arkasına kadar güncel olayları sayfalara taşıyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Türkiye AİHM'deki başvurularda kaçıncı sırada yer alıyor?+
Türkiye, 2020 yılından bu yana açıklanan tüm verilerde incelemeye alınan başvurular listesinde birinci sırada yer almaktadır. Türkiye'yi Polonya, İtalya ve Ukrayna gibi ülkeler takip etmektedir.
AİHM kararlarında en sık hangi hak ihlali tespit edildi?+
2025 yılı verilerine göre Türkiye hakkındaki kararlarda en fazla ihlal adil yargılanma hakkı konusunda yaşanmıştır. Bunu kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkı ihlalleri izlemektedir.
Bekleyen davaların içeriğinde neler var?+
Türkiye'deki bekleyen dosyaların yaklaşık yüzde 85'i 15 Temmuz 2016 sonrası OHAL dönemine ilişkindir. Bu başvurular temel olarak tutuklamalar, kamu görevinden ihraçlar ve kötü muamele iddialarını kapsamaktadır.
