AFAD'ın İstanbul programında Menzil ve İHH da yer aldı
Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD), İstanbul'da düzenlediği akreditasyon programıyla tartışma yarattı. 5 Mayıs'ta gerçekleşen programda, Menzil ve İsmailağa gibi cemaatlere yakın dernek ve vakıflara akreditasyon verilmesi dikkat çekti. Toplamda 51 ekip ve 2 bin 141 üye, afet ve acil durumlarda görev almak üzere sertifika aldı.
İstanbul'da afetlerde cemaatlerin rolü artıyor mu?
AFAD'ın bu hamlesi, 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremlerde cemaatlerin arama-kurtarma ve yardım çalışmalarındaki etkin rolünü yeniden gündeme getirdi. Depremde AFAD'ın yetersiz kalması eleştirilirken, cemaat vakıf ve dernekleri özellikle Hatay ve Kahramanmaraş'ta aktif rol oynamıştı.
Cumhuriyet Gazetesi'nin haberine göre, akreditasyon verilen kuruluşlar arasında şunlar yer alıyor: Beşir Derneği (Menzil cemaati), Nezir Derneği (Menzil cemaati), İsmailağa Camii İlim ve Hizmet Vakfı Beslenme Ekibi (İsmailağa cemaati), Siyer Arama Kurtarma (İsmailağa cemaati), Cansuyu Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği Arama Kurtarma Ekibi, İnsan Hak ve Hürriyetleri İnsani Yardım Vakfı (İHH), Hoca Ahmet Yesevi Derneği (HAY-DER - Cübbeli Ahmet Hoca), Uluslararası Kalkınma ve İşbirliği Derneği (UKİD), Sadakataşı Derneği, Kevser Eğitim Vakfı (Konyevi cemaati) ve İnsan ve Medeniyet Hareketi (Akıncılar Derneği - İBDA-C).
Tüm Öğretmenler Birliği Sendikası’nın (TÖB-SEN) 2023'te hazırladığı rapora göre, deprem bölgesindeki çadır kentlerinin cemaatlerin “nüfuz artırma alanı” haline dönüştürüldüğü, yardımların cemaat vakıflarınca dağıtıldığı ve eğitimde oluşan boşluğun cemaatler tarafından doldurulduğu belirtilmişti. Ayrıca, depremzedelere psikolojik destek yerine cemaatlerin “dini sohbet” adı altında faaliyet yürütmesine göz yumulduğu iddia edilmişti.
Cemaatlere yakın kuruluşlar daha önce de afet bölgelerinde görev almıştı
Menzil cemaatine bağlı Nezir Derneği'nden bir grubun, 2025'te Karabük'teki orman yangınında kendilerine ait teçhizatlarla söndürme çalışması yürüttüğü ve Ovacık ilçesindeki Çavuşlar Köyü sınırlarında yardım çadırı açtığı Cumhuriyet Gazetesi tarafından gündeme getirilmişti. Bu durum, cemaatlerin afet bölgelerindeki varlığının daha önce de görüldüğünü ortaya koyuyor.
AFAD'ın İstanbul'daki bu akreditasyon programı, afetlere hazırlık çalışmalarında sivil toplum kuruluşlarının (STK) rolünü artırma hedefiyle gerçekleştirildi. Ancak, programa katılan bazı kuruluşların cemaatlere yakınlığı, tartışmaları da beraberinde getirdi. İstanbul'da yaşayanlar için bu durum, afet anında yardım alabilecekleri potansiyel kaynakların çeşitliliği açısından önem taşıyor.
Yazar
Hakan Aydın, İstanbul siyasetini ve yerel yönetimleri yakından takip eden deneyimli muhabir. Belediye gündeminden şehir politikalarına kadar kente dair haberleri ilk elden aktarıyor.
Sıkça Sorulan Sorular
AFAD'ın İstanbul'da düzenlediği akreditasyon programına kaç kuruluş katıldı?+
AFAD'ın İstanbul'daki akreditasyon programına toplam 51 ekip katıldı. Bu ekiplerde yer alan 2 bin 141 üye, afet ve acil durumlarda görev almak üzere sertifika almaya hak kazandı. Program, afetlere hazırlık çalışmalarında sivil toplumun rolünü artırmayı hedefliyor.
Akreditasyon verilen kuruluşlar arasında hangi cemaatlere yakın dernekler bulunuyor?+
Akreditasyon alan kuruluşlar arasında Menzil cemaatine bağlı Beşir ve Nezir Dernekleri, İsmailağa cemaatine bağlı İsmailağa Camii İlim ve Hizmet Vakfı Beslenme Ekibi ve Siyer Arama Kurtarma gibi yapılar yer alıyor. Ayrıca İHH, Hoca Ahmet Yesevi Derneği ve Kevser Eğitim Vakfı da listede bulunuyor.
TÖB-SEN'in raporunda cemaatlerin deprem bölgesindeki faaliyetleri hakkında neler belirtilmişti?+
TÖB-SEN'in raporunda, deprem bölgesindeki çadır kentlerinin cemaatlerin nüfuz artırma alanı haline dönüştürüldüğü, yardımların cemaat vakıflarınca dağıtıldığı ve eğitimde oluşan boşluğun cemaatler tarafından doldurulduğu belirtilmişti. Ayrıca, depremzedelere dini sohbetler yapıldığı iddiaları da raporda yer almıştı.
