ABD'den İran'a Nükleer Resti: 20 Yıl Şartı ve Hürmüz Gerilimi Tırmanıyor

ABD Başkanı Donald Trump'ın Çin ziyareti sırasında İran ile nükleer müzakerelere dair yaptığı açıklamalar ve İran'ın buna verdiği yanıtlar, bölgedeki askeri hareketliliği artırdı. Trump, İran'ın nükleer kapasitesini 20 yıl süreyle dondurmayı kabul etmesi durumunda bir uzlaşmanın mümkün olabileceğini söyledi.

ABD'nin 20 Yıl Şartı Ne Anlama Geliyor?

Washington'daki kaynaklara göre, Başkan Trump, İran'ın nükleer kapasitesini 20 yıl süreyle dondurması halinde bir uzlaşmanın mümkün olabileceğini belirtti. İran'ın daha önce 5 yıllık bir süre üzerinde durduğu biliniyor. Bu durum, taraflar arasındaki en büyük pazarlık noktalarından birini oluşturuyor. Trump ayrıca, askeri operasyonlar konusunda da iddialı konuşarak, hedeflerin yüzde 75'ine ulaşıldığını ve gerekirse saldırı hazırlıklarına yeniden başlanabileceği mesajını verdi. Bu gelişmelerin İstanbul ve Türkiye ekonomisi üzerinde etkileri yakından takip ediliyor.

Hürmüz Boğazı'nda Neler Oluyor?

Ziyaret sırasında Çin'in arabuluculuk rolü de gündeme geldi. Trump, Çin'den bu konuda özel bir beklentisi olmadığını belirtse de, Pekin'in özellikle Hürmüz Boğazı'nın açık tutulması konusunda Tahran üzerinde baskı kurabileceği düşünülüyor. Tahran yönetimi ise Hürmüz Boğazı'nın "düşman gemileri" haricindeki ticari geçişlere açık olduğunu savundu. Resmi kaynaklar, geçtiğimiz günlerde 30 Çin gemisinin ve bir Japon gemisinin koordineli bir şekilde boğazdan geçtiğini belirterek bölgedeki kontrolün İran'da olduğu mesajını pekiştirdi.

İran'dan Sert Tepki: Taviz Yok!

İran Dışişleri Bakanı Abbas Araksi ve diğer üst düzey yetkililer, Trump'ın açıklamalarına "ulusal haklardan taviz verilmeyeceği" vurgusuyla yanıt verdi. Nükleer tesislerin tamamen kapatılmasının söz konusu olmadığı, ancak zenginleştirme oranının yüzde 60'tan yüzde 20 ve altına çekilebileceği ifade edildi. İran, Hürmüz Boğazı'nın egemenliğinin İran'da kalması gerektiğini ve "Hürmüz'ün İran milletinin malı olduğu"nu belirtti. Ayrıca, ambargoların kaldırılması, dondurulan varlıkların iadesi ve İsrail’in Lübnan başta olmak üzere bölgedeki saldırılarının durdurulmasını talep etti.

Olası Senaryolar: Savaş mı, Barış mı?

Analistler, ABD ve İran arasındaki nükleer takvim ve Hürmüz Boğazı'nın statüsü konusundaki uyuşmazlığın devam etmesi durumunda, ABD'nin hafta sonundan itibaren yeni bir saldırı hazırlığına girişebileceği uyarısında bulunuyor. İran tarafı ise süreci "Barışsa barışa varız, ancak tehditlerden korkmuyoruz" mottosuyla yönetmeye devam ediyor. Bu gelişmelerin Türkiye ve İstanbul için olası sonuçları yakından izleniyor.