AB'den Ukrayna ve Moldova'ya kritik adım: İlk fasıl açıldı

Avrupa Birliği (AB) Konseyi, Ukrayna ve Moldova ile katılım müzakerelerinde ilk fasıl kümesinin resmen açıldığını duyurdu. Lüksemburg'da ayrı ayrı düzenlenen katılım müzakereleri konferanslarının ardından, iki ülkeyle "Temeller" başlıklı fasıl kümesinin açılması, üyelik yolculuğunda kritik bir dönemeç olarak değerlendiriliyor. Bu gelişme, İstanbul'dan Brüksel'e uzanan geniş bir coğrafyada AB'nin geleceği açısından belirleyici bir adım olarak nitelendiriliyor.

Ukrayna ve Moldova'nın AB üyelik sürecinde "Temeller" faslı neden kritik?

AB Konseyinden yapılan açıklamalara göre, "Temeler" başlıklı ilk fasıl kümesi, katılım müzakereleri sürecinde aday ülkelerle ilk açılan ve son kapanan fasıl olma özelliği taşıyor. Bu kümedeki ilerleme, müzakerelerin genel hızını belirliyor. Küme, yargı ve temel hakları (23. Fasıl), adalet, özgürlük ve güvenlik (24. Fasıl), kamu alımları (5. Fasıl), istatistik (18. Fasıl) ve mali kontrol (32. Fasıl) gibi kritik alanları kapsıyor. Bu başlıklar, aday ülkelerin hukukun üstünlüğü ve demokratik standartlarını doğrudan etkiliyor.

AB Komisyonu Üyesi Marta Kos ne dedi?

AB Komisyonunun Genişlemeden Sorumlu Üyesi Marta Kos, konuya ilişkin sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, "Ukrayna'yı AB'ye kazandırma kararlılığımız hiç bu kadar büyük olmamıştı" ifadesini kullandı. Kos, Ukrayna'nın "Rusya'nın saldırılarına rağmen" AB üyeliği sürecinde "büyük ilerleme kaydettiğini" vurgulayarak, AB Konseyinin "gecikmeden" kalan beş fasıl kümesini de açmasını beklediklerini kaydetti.

Süreç nasıl işledi ve Macaristan vetosu nasıl aşıldı?

Ukrayna, Rusya ile savaşın başlamasının ardından 28 Şubat 2022'de, Moldova ise 3 Mart 2022'de AB üyeliği için başvuruda bulunmuştu. İki ülkeye Haziran 2022'de aday ülke statüsü verilirken, Aralık 2023'te katılım müzakerelerinin başlatılması kararlaştırıldı. AB, ilk hükümetlerarası konferansları Haziran 2024'te düzenleyerek müzakereleri resmen başlattı. Ancak ilk fasıl kümelerinin açılması için aday ülkelerin reform hazırlıklarının değerlendirilmesi ve üye ülkelerin oybirliğiyle onayı gerekiyordu.

Bu noktada Macaristan, Ukrayna'daki Macar azınlığın haklarına ilişkin çekinceleri gerekçesiyle sürece karşı çıkmıştı. Son dönemde Peter Magyar hükümetiyle üye ülkeler arasında sağlanan uzlaşının ardından, katılım sürecinin temelini oluşturan "Temeller" fasıl kümesinin açılmasının önü açıldı. AB Konseyi Başkanı Antonio Costa, 12 Haziran'da üye ülkelerin bu konuda uzlaştığını bildirmişti.