50 yıllık liman projesi temiz enerji üssüne dönüşüyor

İzmir'in Dikili ilçesinde bulunan Çandarlı Limanı projesi, 2026 yılı itibarıyla rüzgar enerjisi ekipmanları ve temiz enerji sanayisi odaklı yeni bir yatırım planına dönüştürülüyor. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından açılan teşvik yarışmasını kazanan proje kapsamında, bölgeye 21 milyar 29 milyon 80 bin TL sabit yatırım öngörülen yüzer deniz üstü rüzgâr türbini platformu üretim tesisi kurulacak.

50 yıllık yatırım süreci nasıl ilerledi?

1976 yılında Türkiye'nin en önemli limanlarından biri olması hedefiyle yola çıkılan Kuzey Ege Çandarlı Limanı projesi, yarım asırdır tamamlanamayan bir serüveni temsil ediyor. Dönemin Ulaştırma Bakanlığı ve Devlet Planlama Tehendisliği tarafından Yunanistan’ın Pire Limanı'na rakip olarak planlanan proje için gerekli ÇED raporu ancak 2005 yılında alınabildi. İmar planlarının tamamlanması ise 2010 yılını buldu.

AK Parti'nin 2011 genel seçimleri öncesinde İzmir için sunduğu 35 projeden biri olan limanın temeli, 15 Mayıs 2011 tarihinde atıldı. Dönemin Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım, projenin nihai kapasitesinin 12 milyon TEU olacağını ve dünyanın ilk 10 limanı arasında yer alacağını açıklamıştı. Ancak inşaat sürecinde zemin etüdü sorunları, dalgakıran ve rıltım kazıklarındaki kaymalar nedeniyle süreç aksadı. Bu durum neticesinde liman kapasitesi 4 milyon TEU seviyesine düşürüldü.

Deprem hasarları ve hukuki süreçler

Proje süresince yaşanan teknik sorunların yanı sıra hukuki engeller de dikkat çekti. 2019 yılında çıkarılan torba yasayla Kıyı Kanunu hükümlerinden muaf tutulması hedeflenen düzenleme, Anayasa Mahkemesi tarafından aynı yıl iptal edildi. Ayrıca 30 Ekim 2020 İzmir depremi sonrasında, limandaki dalgakıran beton bloklarındaki açılmaların 40 santimetreye ulaştığı ve yapılarda eğilme-bükülme olduğu tespit edildi.

Yeni yatırım planında neler var?

Yaklaşık 700 milyon liralık harcamaya rağmen tamamlanamayan ve şu an amatör balıkçı iskelesi işlevi gören liman sahası, İzmir Kalkınma Ajansı (İZKA) 2026 çalışma programında enerji sanayisi bölgesi olarak yer alıyor. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın teşvik süreci sonucunda kazanan firma henüz resmi olarak açıklanmasa da, 21 milyar liralık bu yatırımın bölgedeki temiz enerji üretim kapasitesini artırması bekleniyor.

İstanbul merkezli haber akışlarına göre, İzmir ve çevresindeki sanayi yatırımlarının bu ölçekte olması, Ege Bölgesi'nin lojistik ve enerji koridoru olma özelliğini güçlendiriyor. Bölge halkı için limanın atıl kalmaktan çıkıp sanayi üssüne dönüşmesi ekonomik bir fırsat olarak görülüyor.