2028 hedefi: Türk havyarı markasıyla 100 milyon dolarlık ihracat

Tarım ve Orman Bakanlığı, nesli koruma altında bulunan Mersin balığının üretimini artırarak "Türk Havyarı" markasıyla dünya pazarına açılmayı planlıyor. Bu stratejik hamleyle 2028 yılına kadar yıllık 100 milyon doların üzerinde ihracat geliri elde edilmesi hedefleniyor. Bu gelişme, İstanbul'un gastronomi turizmine ve ekonomisine önemli katkılar sağlayacak.

Türk Havyarı ile İhracat Hedefleri Neler?

Türkiye'de 1997'den beri avlanması yasak olan Mersin balığı, 1998'de CITES tarafından nesli tehlikede olan türler listesine alınarak koruma altına alındı. Tarım ve Orman Bakanlığı Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğü, türün doğal stoklarını koruma, balıklandırma yoluyla stokları güçlendirme ve ticari yetiştiriciliğini geliştirme amacıyla çeşitli projeler yürütüyor. Bu kapsamda Amasya-Yedikır ve Bolu-Gölköy Su Ürünleri Üretim istasyonları 2021'den itibaren aktif olarak kullanılıyor.

2022-2025 yılları arasında Karaca Mersin Balığı ve Sivri Burun Mersin balığından yaklaşık 100 bin adet üretildi. Üretilen balıkların bir bölümü özel etiketlerle markalanarak Yeşilırmak ve Sakarya Nehri ile Karadeniz'e bırakıldı. Yavruların bir kısmı araştırma enstitülerine gönderilirken, bir kısmı da üretim teşvikleri kapsamında özel sektöre devredildi. Baraj göllerinde ağ kafeslerde yetiştiricilik yapılmasına izin verildi. Elazığ ve Tunceli'deki Keban Baraj Gölü ve Şanlıurfa'daki Karkamış Baraj Gölü'nde ağ kafeslerdeki üretim faaliyetleri artarak devam ediyor.

Mersin Balığı Yetiştiriciliğinde Kapasite Artışı

Türkiye genelinde onaylı proje kapasiteleri toplamı yıllık 3 bin 204 ton olan 12 adet Mersin balığı yetiştiriciliği tesisi bulunuyor. Bu tesislerde 7 farklı Mersin balığı türü yetiştiriliyor. "Türk Havyarı" markasının oluşturulması hedefiyle 2028'e kadar Mersin balığı yetiştiricilik kapasitesinin yıllık 20 bin tona, ihracatın 2 bin 500 tona ve mersin morinası havyarı üretiminin 100 tona çıkarılması hedefleniyor. Şu anda farklı türlerdeki Mersin balığı eti ve havyar ihracatından 2,5 milyon dolar gelir elde ediliyor. Bu atılımla Türkiye'nin pazarın yarısına hakim olarak ekonomiye yıllık 100 milyon doların üzerinde döviz girdisi sağlaması bekleniyor.

Süreç sadece üretimle sınırlı kalmayacak; Mersin balığı kuluçkahaneleri ve modern işleme fabrikaları da kurulacak. Böylelikle ürünler sadece havyar olarak değil, taze ve dondurulmuş balık eti şeklinde de hem iç pazarda hem de uluslararası alanda tüketiciye sunulacak. Türkiye, su ürünleri yetiştiriciliğinde Avrupa'da 2'nci, dünyada ise 15'inci sırada yer alıyor ve yakın zamanda 2.25 milyar dolarlık ihracat hacminin 3 milyar dolara ulaşması bekleniyor.

İstanbul'daki Restoranlar ve Oteller İçin Fırsat

Uzmanlar, Türk Havyarı markasının hayata geçirilmesiyle İstanbul'daki lüks restoranlar ve otellerin menülerinde yerli havyarın daha fazla yer alacağını belirtiyor. Bu durum, hem yerli üreticilere destek olacak hem de İstanbul'un gastronomi alanındaki prestijini artıracak.