1 milyon dolarlık ödül konusu: Navier-Stokes çözüldü mü?

Yapay zeka şirketi OpenAI, yaklaşık 90 yıldır çözülemeyen ve sıvı ile gazların hareketini açıklayan Navier-Stokes problemini, 10 bin yapay zeka ajanının 88 saatlik çalışması sonucunda çözdüğünü duyurdu. Şirketin bu açıklaması, Clay Enstitüsü tarafından konulan bir milyon dolarlık ödülü içeren Milenyum Problemleri üzerine çalışan bilim insanlarının mevcut çalışmalarıyla eş zamanlı geldi.

Navier-Stokes çözümündeki tartışma neyi kapsıyor?

OpenAI'ın duyurusu, daha önce aynı yöntem üzerinde araştırma yürüten Tristan Buckmaster ve Harvard mezunu matematikçi Levent Alpörel'in çalışmalarının ardından gerçekleşti. Yaklaşık bir yıl önce Buckmaster ile Alpöge, yapay zeka desteğiyle problemin kardeşi sayılan Euler denklemlerini çözmüştü. OpenAI ise 10 bin ajanın 88 saatlik emeğiyle Navier-Stokes çözümüne ulaştığını belirtti.

Süreçle ilgili ciddi bir mülkiyet tartışması da beraberinde geldi. Tristan Buckmaster, OpenAI'ın kendisine "tek yazarlık" teklif ettiğini, Levent Alpöge'nin ise rakip şirket Anthropic bünyesinde çalıştığı gerekçesiyle yazar listesine alınmayacağını iddia etti. Bu teklifi reddeden Buckmaster durumu kamuoyuna duyurdu. OpenAI ise bu gelişmenin ardından iki bilim insanını "olağanüstü matematiksel çalışmaları" için tebrik ederken, çözümde herhangi bir kullanıcı verisine erişmediklerini ve bir milyon dolarlık ödülü talep etmeyeceklerini açıkladı.

Bilim dünyası ne diyor?

Boğaziçi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Cem Say, çözümün kesinleşmesi için uzman incelemesinin şart olduğunu belirtti. Yapay zekanın artık sadece hesaplama yapmayıp ispat oluşturabileceğine dikkat çeken Say, bu durumun matematikçilerin çalışma biçimini değiştirebileceğini vurguladı.

Prof. Dr. Cem Say, "Yapay zekanın bir matematik problemini çözmesi ile matematikte yeni bir şey keşfetmesi arasında önemli bir fark bulunuyor" dedi. Ayrıca, bilim insanlarının henüz yayımlanmamış fikirlerinin yapay zeka sistemlerine aktarılmasının mülkiyet sorunlarını tetikleyebileceğini belirten Say, "Ortaya çıkan matematiksel sonuç kime ait?" sorusunun gündeme geldiğini ifade etti.

İstanbul merkezli okuyucular için bu gelişme, yapay zeka teknolojilerinin akademik araştırma süreçlerini ve dijital mülkiyet kavramlarını nasıl dönüştüreceğine dair kritik bir örnek teşkil ediyor.