Trump-Erdoğan görüşmesi öncesi Ankara’dan F-35 uyarısı

Ankara’da iki haftadan kısa bir süre sonra düzenlenecek NATO liderler zirvesi öncesinde, Türkiye ile ABD arasındaki F-35, F-16 ve KAAN Milli Muharip Uçak motoru tedariki konularında somut bir ilerleme beklenmiyor. Cumhuriyet’in edindiği bilgilere göre, zirveye katılacak ABD Başkanı Donald Trump ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasında yapılması planlanan ikili görüşmede bu sorunlu başlıkların çözüme kavuşmasına yönelik Ankara’da iyimser bir hava hakim değil.

F-35 konusunda Ankara neden umutsuz?

Türkiye, Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi tedarik etmesi nedeniyle 2019 yılında ortak üreticisi olduğu F-35 5. Nesil savaş uçağı programından çıkarılmıştı. ABD’nin Ankara Büyükelçisi Tom Barrack, geçtiğimiz yıl aralık ve bu yıl ocak aylarında yaptığı açıklamalarda, Türkiye’nin F-35’e sahip olabilmesi için iki koşuldan birinin (S-400’lerin operasyonel olmaması) halledildiğini, ikinci koşulun ise (Türkiye’nin S-400’lere sahip olmaması) “önümüzdeki 4 ya da 6 ay içerisinde çözüleceğini” söylemişti. Bu sürenin sonu temmuz ayına denk geliyor. Ancak Cumhuriyet’in haberine göre Ankara’da, Trump’ın bu konuda irade sahibi olduğu kabul edilse de ABD’deki Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası’nın (NDAA) tedariki engellediği ve bu yasal engelin kısa vadede aşılmasının zor olduğu değerlendiriliyor.

F-16 ve KAAN motoru tedarikinde son durum ne?

Türkiye, F-35 programından çıkarıldıktan sonra 2021 yılında 40 adet F-16 Blok 70 Viper 4.5. Nesil savaş uçağı almak için başvurmuştu. Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, Kasım 2024’te bu uçaklar için ABD’ye 1,4 milyar dolar başlangıç ödemesi yapıldığını açıklasa da tedarik süreci henüz tamamlanmadı. Cumhurbaşkanı Erdoğan, geçtiğimiz ocak ayında ABD’den piyasa koşullarıyla uyumlu bir fiyatlandırma beklediklerini belirterek pazarlıkların sürdüğüne işaret etmişti. KAAN Milli Muharip Uçak’ın ilk serisinin üretimi için gerekli motorlar ise Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın geçtiğimiz yıl ABD’de yaptığı açıklamayla gündeme gelmişti. Fidan, motor tedarikinin ABD Kongresi’nin onayına takıldığını ifade etmişti. Ankara’da, zirve sırasında bu konularda da somut adımlar beklenmediği, ancak savunma sanayii alanında yeni işbirliklerinin ortaya çıkabileceği ifade ediliyor.

Türkiye, savunma alanındaki açığını kapatmak için geçtiğimiz yıl İngiltere ile Eurofighter 4.5. Nesil savaş uçakları konusunda anlaşmıştı. Ankara’daki zirve, bu kritik savunma dosyalarının yanı sıra iki ülke arasındaki diğer bölgesel konuların da ele alınmasına sahne olacak.