Akbelen ve Marmaris için BM’den resmi uyarı: Hükümete 60 gün süre

Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Özel Raportörleri, Akbelen Ormanı’nı savunan Esra Işık’ın tutuklanması ve Marmaris’teki rant projelerine karşı çıkan MUÇEP sözcüsü Halime Şaman’ın engelli aylığının kesilmesi üzerine Türkiye’ye resmi bir uyarı mektubu gönderdi. 23 Nisan’da iletilen mektuba hükümetten 60 gün içinde yanıt gelmemesi üzerine raportörler, bildiriyi kamuoyuyla paylaşarak ekolojik yıkıma karşı direnen savunucuların maruz kaldığı adli ve idari tacizlerden “derin endişe” duyduklarını açıkladı. İstanbul ve çevre illerdeki benzer çevre mücadelelerine de emsal teşkil edebilecek bu gelişme, Türkiye’deki ekolojik direnişlerin uluslararası boyut kazandığını gösteriyor.

Esra Işık neden tutuklandı ve BM’nin tepkisi ne oldu?

BM İklim Değişikliği ve İnsan Hakları, İfade Özgürlüğü, Barışçıl Toplanma ile Çevre Özel Raportörlerinin de aralarında bulunduğu 8 kişilik üst düzey heyet, mektupta Akbelen Ormanı ve çevresindeki zeytinliklerin linyit madeninin genişletilmesi amacıyla acele kamulaştırmalara karşı çıkan Esra Işık’ın durumuna geniş yer ayırdı. İkizköy Çevre Komitesi üyesi olan Işık, 30 Mart gecesi “Görevi yaptırmamak için direnme” suçlamasıyla gözaltına alındı ve tutuklandı. Raportörler, Işık’ın yaşadığı bölgeden yaklaşık 300 kilometre uzaklıktaki İzmir Kadın Kapalı Cezaevi’ne sevk edilmesini uluslararası insan hakları ihlali olarak değerlendirdi. Heyet, hükümetten Esra Işık’ın tutuklanmasının hukuki gerekçelerine ve adil yargılanma hakkına dair acil bilgi talep etti.

Halime Şaman’ın engelli aylığı neden kesildi?

Mektupta altı çizilen bir diğer isim ise Marmaris Milli Parkı içindeki Kızılbük projesine (Sinpaş GYO) karşı yürüttüğü hukuki ve sivil mücadeleyle bilinen biyolog Halime Şaman oldu. Raportörler, şirketin Şaman’a karşı susturma amacıyla açtığı 300 bin liralık haksız tazminat davasıyla başlayan yıldırma politikalarının idari kurumlara da sıçradığını belirtti. 2007 yılından bu yana kalıcı sağlık sorunları nedeniyle engelli aylığı alan Şaman’ın, CİMER’e yapılan isimsiz bir “çevre eylemlerinde provokatörlük yapıyor” şikâyetinin ardından hedef alındığı aktarıldı. SGK’nın, mahkeme ve ombudsman süreçlerine rağmen hiçbir bilimsel dayanak sunmadan engelli maaşını iptal ettiği ve Şaman’ın sosyal güvenlik hakkından mahrum bırakıldığı vurgulandı.

BM raportörleri ne talep etti?

BM İnsan Hakları raportörleri, Türkiye’ye yönelttikleri sorularda her iki çevre savunucusunun da yalnızca ifade ve toplanma özgürlüklerini kullandıklarının altını çizdi. Halime Şaman’ın sosyal güvenlik ile sağlık haklarının acilen iade edilmesi çağrısında bulunan heyet, bu tür cezalandırma yöntemlerinin Türkiye’deki diğer çevre savunucuları üzerinde “ciddi bir caydırıcı etki” yaratabileceği uyarısında bulundu. Raportörler, her türlü baskıya son verilmesi çağrısı yaparken, bu dur