ABD-İran mutabakatı Tel Aviv'de şok etkisi yarattı

ABD ile İran arasında varılan mutabakat, İsrail'de şok etkisi yarattı. İsrailli yetkililer, anlaşmayı "şok edici" olarak nitelendirirken, gelişmeyi "İsrail'in otobüsün altına atılması" şeklinde değerlendirdi. Washington ile Tahran arasındaki uzlaşı, Tel Aviv yönetiminin uzun süredir başarısızlıkla sonuçlanacağını öngördüğü müzakerelerin aksine bir sonuç verdi.

ABD-İran anlaşması İsrail'i neden rahatsız etti?

İsrail'in Kanal 13 televizyonunun haberine göre, ismi açıklanmayan üst düzey İsrailli bir yetkili, ABD ile İran arasındaki mutabakatı "İsrail açısından şok edici" sözleriyle nitelendirdi. Aynı yetkili, İsrail'in uzun süredir ABD-İran müzakerelerinin başarısızlıkla sonuçlanacağını öngördüğünü kaydetti. Anlaşmanın Tel Aviv'i zor durumda bıraktığını ifade eden yetkililer, gelişmeyi "İsrail'in otobüsün altına atılması" olarak tanımladı.

Kanal 13 ayrıca, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile ABD Başkan Yardımcısı JD Vance arasında 14 Haziran'da gergin bir telefon görüşmesi yapıldığını ileri sürdü. Habere göre görüşmede, Lübnan'daki İsrail askeri varlığı ve İran ile üzerinde uzlaşı sağlanan anlaşmanın bazı maddeleri ele alındı. İsrailli bir yetkili, İsrail ordusunun Lübnan'dan çekilmeyeceğini ancak bundan sonraki her askeri faaliyetin yeniden değerlendirileceğini söyledi. Kanal 13, üst düzey bir ABD'li yetkilinin de anlaşmanın İsrail'in Lübnan'ın güneyinden çekilmesini içermediğini ve Tel Aviv'in "kendini savunma hakkını" koruyacağını ifade ettiğini aktardı.

Netanyahu ve Güvenlik Kabinesi'nden anlaşma sonrası ilk mesajlar

Kanal 15 televizyonunun haberine göre, İsrail Güvenlik Kabinesi'nde bazı bakanlar, Başbakan Netanyahu'dan Lübnan'daki operasyonların sürdürülmesini ve daha fazla bölgenin kontrol altına alınmasını talep etti. Netanyahu, kabine toplantısında yaptığı değerlendirmede, temel hedeflerinin "en yoğun baskılar altında dahi hareket serbestisini korumak" olduğunu belirtti. Netanyahu, "Hem Beyrut'ta hem de Tahran'da dokunulmazlık olacak" ifadesini kullandı.

İsrail Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir ise toplantıda, ordunun sınır hattına çekilmeyeceğini ve askerlerin riske atılamayacağını söyledi. Kanal 15'in haberine göre, bazı kabine üyeleri toplantıda, ABD Başkanı Donald Trump'ı "petrol ve para karşısında taviz vermekle" eleştirdi. Netanyahu, daha önce yaptığı açıklamada, ABD ile İran arasındaki anlaşmanın ayrıntılarını bilmediğini belirtmiş, buna karşın Lübnan'da kontrol altında tuttukları bölgelerde kalma yönündeki tutumlarını sürdüreceklerini ifade etmişti.

Anlaşmanın perde arkası: Cenevre'de imzalanacak

ABD, İran ve Pakistan'ın arabuluculuğunda yürütülen temaslar sonucunda taraflar, İran'a yönelik çatışmaları sona erdirmeyi amaçlayan bir mutabakat zaptı üzerinde uzlaşıya varıldığını duyurdu. ABD Başkanı Trump, ülkesinin İran ile anlaşmayı imzaladığını ve Hürmüz Boğazı’nın cuma gününden itibaren tamamen açık olacağını açıkladı. Tahran yönetimi ise mutabakat zaptının cuma günü İsviçre'nin Cenevre kentinde imzalanacağını bildirdi. Bu gelişme, İstanbul ve bölge okuyucusu için de önem ta